Hart voor Velserbroek

Geloven | Verbinden | Ontmoeten

Hart voor Velserbroek

Ontdek meer!

Hart voor Velserbroek

Kerst 2018

Hart voor Velserbroek

Geloven | Verbinden | Ontmoeten

Gelukkig nieuw jaar!... Maar hoe dan?

Eén van onze dichters des vaderlands benoemde het al decennia geleden in een door hem bekend geworden lied met de tekst; ‘toch wou ik dat ik net iets vaker, iets vaker simpelweg gelukkig was ohwo’. 

Vandaag wil ik het met jullie hebben over gelukkig zijn. Het is nog niet al te lang geleden dat we elkaar rondom de jaarwisseling een gelukkig nieuw jaar wensten. Persoonlijk krijg ik daar een beetje de kriebels van. Waarschijnlijk heeft het met mijn eigen klunzigheid te maken. Want wie geef je de wens door met drie dikke zoenen en wie kun je het beter vriendelijk de hand schudden zonder dat het ongemakkelijk wordt.
Maar met welk gemak of ongemak je het ook over brengt. Blijkbaar is geluk het beste wat je iemand kunt wensen. Het is het ideaal waar we met elkaar naar verlangen. Gelukkig zijn, wie wil dat niet? Dat we zelf gelukkig zijn en dat we naar ons gezin en familie kijken en datzelfde concluderen. Geluk is ons hoogste goed.
Maar de vraag drong zich dit jaar aan mij op ‘maar hoe dan?’. Wat is geluk en wat maakt dat je je gelukkig voelt. En is geluk een universeel gevoel of verschilt dat ook nog per mens.

Ap Dijksterhuis, hoogleraar aan de Radbout universiteit in Nijmegen stelde zich dezelfde vraag: ‘Wat is geluk?’ Dijksterhuis was niet tevreden met de huidige definities en schreef er zelf een boek over. Hij kwam uit bij tevredenheid en gemoedsrust, het idee dat het leven zin heeft.
Én; Geluk is ook iets wat iedereen van nature nastreeft: iedereen is een gelukszoeker. En geluk overstijgt simpel genot: wie gelukkig is, heeft het idee dat zijn leven zin heeft.
De claim van gelukszoekers in die naar Nederland komen wat je in de politiek hoort is dus niet alleen van toepassing op vluchtelingen. Jij en ik zijn diep van binnen echte gelukszoekers. Op zoek naar tevredenheid, gemoedsrust en een zinnig leven.

Maar ben jij gelukkig? Die vraag is helemaal nog niet zo makkelijk te beantwoorden. Wordt jouw geluk bepaald door de omstandigheden waar je in zit? We hebben allemaal ervaringen waarvan we zeker niet gelukkig worden. Ziekte, werkeloosheid, ruzie of het gebrek aan sociale contacten in ons leven.

Ieder jaar wordt er een lijst uitgebracht waar de gelukkigste mensen ter wereld wonen. Afgelopen jaar stonden Nederlanders bij de 7 gelukkigste landen ter wereld. Je zou bijna aan jezelf gaan twijfelen als jij niet gelukkig bent. Wie zich ongelukkig voelt, wijkt af van de norm, geldt als ziek en krijgt een professionele hulpverlener aan zijn broek. Psychologen stellen zich daarom hardop de vraag waarom er in onze westerse ‘gelukkige’ samenleving steeds meer mensen professionele hulp nodig hebben om hun leven weer op orde te krijgen. Nooit waren er zoveel mensen met een burn-out of een depressie als nu.

Zijn we verplicht gelukkig te zijn? Volgens de Franse filosoof Pascal Bruckner is geluk tegenwoordig een eis en een plicht; ongelukkig zijn geldt als falen. Geluk, zegt hij, is zelfs uitgegroeid tot een religie, met Smiley als god.

De bekende Vlaamse psychiater Dirk de Wachter durft zelfs een stap verder te gaan. Hij zegt:
We zijn te geobsedeerd met geluk. We zijn te zeer bezig met gelukkig zijn. We willen dat alles leuk, leuk, leuk is. En dat lijkt me een vergissing.

En hij gaat verder:
We moeten in dit aardse leven aanvaarden dat het af en toe een klein beetje lastig kan zijn. Een klein beetje, liefst niet te veel. Maar we hebben het moeilijk met de kleine lastigheden van het gewone leven. We lijken niet te kunnen accepteren dat het dagelijkse leven af en toe een klein beetje gewoon en een klein beetje verdrietig is.
Hoe kunnen we de lastigheid van het leven een plaats geven? Ik denk dat de lastigheden van het leven aanleiding geven tot de liefde. De liefde verschijnt niet in de fantastische kant van het leven. Niet als iedereen zich geweldig voelt of bonussen binnenharkt. Want juist als het leven een beetje moeilijk wordt, de mens heeft behoefte aan een ander. Dan hebben we behoefte aan hechting, streling, de blik van de ander en samenzijn met de ander. Dat komt vooral als het moeilijk is.

Dan overstijgt de ongelukkigheid zich en het verandert zich paradoxaal in verbondenheid. Liefde ontstaat in het menselijk tekort. Het verdriet, dat we liever niet willen en niet zo leuk vinden, dat geeft aanleiding tot de liefde. En wat is nu het probleem van onze maatschappij? Dat verdriet moet altijd worden weggemoffeld in de duisternis; onze lastigheid, onze moeilijkheid, onze kwetsbaarheid en ons tekort wordt weggeduwd in de duisternis. We kunnen daarvoor niet terecht bij onze vrienden en onze geliefden, want we willen altijd stoer en leuk en sterk zijn. En dus gaan we ons afsluiten en is er geen mogelijkheid om liefde te ervaren.
Nog even terug komen bij Ap Dijksterhuis en zijn definitie van geluk: tevredenheid en gemoedsrust, het idee dat het leven zin heeft. Is zijn definitie ook van toepassing op ons hier in Velserbroek?
Velen van ons hier laten zich inspireren door de woorden uit de bijbel en het christelijk geloof. Helpt christelijke spiritualiteit om gelukkig te zijn? Ik weet het niet zo goed. Luister naar de woorden die Jezus zelf spreekt in zijn beroemde toespraak op een berg bij Galilea:
Matt: 5: 3-12

Jezus heeft een heel ander beeld van wat mensen gelukkig maakt dan dat wij zouden hebben. Waar wij gaan voor carrière, roem en succes wijst Jezus een andere weg.
En toch… wanneer je de definitie van Dijksterhuis houdt naast de woorden van Jezus kun je misschien wel ontdekken dat geluk zit in.

Tevredenheid: Vers 3, 5, 12
Gemoedsrust: Vers 7, 8
Zinvol leven: Vers 9, 10

Het is juist dat pad dat Jezus ons wijst voor een gelukkig leven. De verhalen van Jezus inspireren mij juist om steeds opnieuw van Hem te leren. Zijn liefde en vergeving. Zijn omgang met mensen waarin hij niemand uitsluit met het ondertekenen van een verklaring.
Voor geluk en gezegend wordt in het Grieks hetzelfde woord gebruikt. Een dankbaarheid van waaruit je mag leven
Kun je gelukkig zijn zonder God?
Vast wel. Maar de weg die Jezus wijst maakt het voor mij wel eenvoudiger om gelukkig te worden.

Hart voor Velserbroek 20 januari 
Mark Schippers

Meer weten?
Dirk de Wachter op het brainwash festival (hier)
Inspiratie video Drentse boer (hier)